Haidar Eid: Hoe wij over Uri Avnery denken

Avnery was sterk gekant tegen een seculiere, democratische staat in historisch Palestina voor alle inwoners.

Haidar Eid

Middle East Eye  /  23 augustus 2018

Deze week stierf op 94-jarige leeftijd Uri Avnery, oprichter van de Gush Shalom (Blok van de Vrede). Als witte Ashkenazische jood was hij lid van de zionistische terreurgroep Irgun [volledige naam: Irgun Zwa’i Le’umi – Nationale Militaire Organisatie van Menachem Begin en de zijnen] en nam hij deel aan de Nakba (Catastrofe) – de etnische zuivering van Palestina in 1948. Avnery verzette zich tegen de bezetting van de Westelijke Jordaanoever en Gaza, maar onderkende nooit de erfzonde – de grote diefstal van Palestina in 1948.

De bezetting van 1967 was voor hem als – tot het laatst toe – toegewijd zionist de bron van het ‘Israelisch-Palestijnse conflict’.

de kern van wat BDS is, ontbreekt

In het bijzonder neem ik zijn standpunten over twee belangrijke kwesties onder de loep: het recht van Palestijnse vluchtelingen op terugkeer en de oproep tot BDS (boycot, desinvesteren & sancties) tegen Israel, totdat dit het internationale recht naleeft.

Zijn standpunten komen overeen met die van Israelisch ‘links’, dat wil zeggen ‘liberaal-zionisme’. Hoewel er zeker enkele moedige Israeli’s zijn die de fundamentele rechten van de Palestijnen ondersteunen en gehoor geven aan onze boycot-oproep, was Avnery hiertegen fel gekant. Hij was alleen bereid om het boycotten van producten uit de joodse nederzettingen en andere vormen van ‘gecontroleerd’ volksverzet tegen de bezetting te ondersteunen.

Avnery behoorde tot de groep joodse Israeli’s die ernaar streven hun eigen beperkende kaders voor de Palestijnse strijd en de BDS-campagne te formuleren, dan wel die dit onderdeel maken van hun eigen politieke agenda. Binnen deze context is het van groot belang om de verschillende soorten ondersteuning – in het bijzonder met betrekking tot BDS – te onderscheiden.

Zorgvuldig vermeed Avnery het om zich te uiten in de bewoordingen van de oorspronkelijke oproep tot BDS van de Palestijnse initiatiefnemers. Hij sprak zijn steun uit voor BDS als strategie om louter en alleen de militaire bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de Strook van Gaza in 1967 te beëindigen.

Wanneer hij de term kolonialisme gebruikte, dan had dit betrekking op het Palestijnse gebied dat in 1967 is bezet – en niet historisch Palestina, dat nu de Staat Israel omvat.

het recht op terugkeer omzeilen

Het gevaar van deze herformulering is, dat deze het probleem van het recht op terugkeer van miljoenen Palestijnse vluchtelingen, evenals het gelegaliseerde en geïnstitutionaliseerde – en nu in basiswetten vervatte –systeem van racisme en discriminatie tegen de Palestijnse staatsburgers van Israel omzeilt. Daarbij wordt niet alleen voorbij gegaan aan de alomvattende, op het internationaal recht gebaseerde benadering zoals deze in de Palestijnse oproep tot BDS van 2005 is verwoord, het negeert ook de door de VN gesanctioneerde rechten van de autochtone bevolking van Palestina. De Palestijnse BDS-oproep pleit voor geweldloze boycot-, desinvesterings- en sanctiemaatregelen, totdat Israel zijn verplichting nakomt om het onvervreemdbare recht van Palestijnen op zelfbeschikking te erkennen en volledig voldoet aan het internationaal recht door een eind te maken aan de bezetting en kolonisatie van Palestina en de Muur te ontmantelen. Dit houdt in dat gelijkheid en gelijkberechtiging van de Palestijnse staatsburgers van Israel, evenals het recht van de Palestijnse vluchtelingen op terugkeer, zoals bepaald in VN-resolutie 194 (december 1948), worden erkend.

Avnery weigerde deze definitie van BDS te accepteren, ondanks het feit dat Palestijnen het recht hebben om de parameters te bepalen en het voortouw in de beweging te nemen, ook in de juridische kaders. Deze stellingname weerspiegelde Israelische pogingen om de reikwijdte van de Palestijnse strijd voor vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid in te perken – de bekende Israelische, ‘links-zionistische’ neiging tot het bepalen van de voorwaarden van de strijd en het toestaan ​​van passende solidariteitsacties van de Palestijnen om de onderdrukking door Israel te beëindigen, ongeacht de wensen en verlangens van gekoloniseerde Palestijnen zelf.

het racisme van Israel uitdagen

Avery zette samen met andere liberale zionisten moedige stappen om ‘Israel voor zichzelf te behoeden’ en zijn positie in de Arabische Wereld veilig te stellen, zonder dat het zijn systeem van apartheid en de joodse nederzettingen hoefde te ontmantelen. Net als veel andere Palestijnen twijfel ik ernstig aan de oprechtheid van die joodse Israeli’s, die nooit het racistische karakter van Israel aan de kaak stellen, laat staan ​​de grootse misdaad die het in 1948 tegen de Palestijnen beging. De joodse Israeli’s op wie wij rekenen, zijn zij die gehoor geven aan onze oproep tot BDS en onze internationaal gesanctioneerde rechten erkennen, inclusief het recht op terugkeer. Avnery behoorde niet tot hen.

Daarentegen was hij het zionistische project in Palestina toegewijd, door zowel de racistische tweestaten-oplossing, als het recht van de joodse meerderheid op 78 procent van het grondgebied van historisch Palestina te verdedigen. Hij was fel gekant tegen het idee van een seculiere, democratische staat in historisch Palestina, een staat voor al zijn inwoners, ongeacht hun religie, ras of geslacht.

Haidar Eid is universitair hoofddocent Engelse literatuur aan de Aqsa Universiteit in Gaza-Stad