Gaza: de overval op de Awda – juridische aspecten

collectieve strafmaatregel tegen de bevolking van Gaza

Van een collectieve strafmaatregel is sprake wanneer een persoon/personen gestraft worden voor iets waarvoor een derde/derden verantwoordelijk is/zijn.

De bevolking van Gaza staat inmiddels al 11 jaar bloot aan een collectieve strafmaatregel, door Israel genomen, in de vorm van een algehele blokkade van de Strook van Gaza. Let op: het gaat hier niet om een door de VN-Veiligheidsraad onder Hoofdstuk VII van het VN-Handvest ingestelde blokkade.

In een rechtszaak die in 2009 door de Israelische mensenrechtenorganisatie Gisha tegen de Staat Israel inzake de blokkade van de Strook van Gaza is aangespannen, verklaarde de Israelische regering:

‘A country has the right to decide that it chooses not to engage in economic relations or to give economic assistance to the other party to the conflict, or that it wishes to operate using “economic warfare’’’.

Het toepassen van een collectieve strafmaatregel jegens een persoon/personen die onder bezetting leeft/leven – en in die situatie rechten geniet/genieten, die de bezetter moet garanderen – is een schending van de Vierde Conventie van Genève. Artikel 33 van de Conventie luidt:

‘No protected person may be punished for an offence he or she has not personally committed. Collective penalties and likewise all measures of intimidation or of terrorism are prohibited.’

Israel maakt zich op grond van schending van de Vierde Conventie van Genève schuldig aan een oorlogsmisdaad.

overval op de Awda

De overval op de Awda (Al-Awda is Arabisch voor De Terugkeer) – onderdeel van een Gaza-hulpkonvooi – door Israelische commando’s op 29 juli vond plaats op volle zee, in internationale wateren – dat wil zeggen buiten de territoriale wateren van bezet Gaza/Israel. De Awda voer onder Noorse vlag.

Israel schond met de overval opnieuw het internationaal recht – op basis van de uitspraak van het Permanent Court of International Justice in de SS Lotus-zaak uit 1927:

‘… vessels on the high seas are subject to no authority except that of the state whose flag they fly. In virtue of the principle of the freedom of the seas, that is to say, the absence of any territorial sovereignty upon the high seas, no state may exercise any kind of jurisdiction over foreign vessels upon them.’

Maar ook:

[…] a 1988 treaty, to which Israel is a party, criminalises the unlawful and intentional seizure or exercise of control over a ship by force and all connected injuries, deaths and/or detentions.’

De overval door Israelische commando’s op de Awda is daarom een schending van internationale rechtsregels ter zake.

déjà vu

Het is allemaal al eens eerder vertoond: De overval in de nacht van 31 mei op 1 juni 2010 door Israelische commando’s, in internationale wateren, op de Mavi Marmara die onder Turkse vlag voer en eveneens deel uitmaakte van een Gaza-hulpkonvooi. Daarbij zijn negen activisten met de Turkse nationaliteit door Israelische commando’s omgebracht. Dat leidde tot diplomatieke spanningen tussen Turkije en Israel. Uiteindelijk is de ruzie bijgelegd, waarbij Israel aan de nabestaanden van de slachtoffers 20 miljoen dollar aan ‘schadevergoeding’ heeft uitbetaald.

Bij de overval op de Awda zijn er geen doden gevallen, wel gewonden.

Internationale protesten tegen deze daad van piraterij zijn tot heden uitgebleven. Israel zal daarin slechts een aansporing zien.

bronnen: Sheera Frenkel: ‘Israeli document: Gaza blockade isn’t about security’; in:  McClatchy Newspapers  (Sacramento) van 9 juni 2010; Daniel Machover: ‘Who will bring Israel to book over flotilla attack?’; in: The Guardian (Londen) van 2 juni 2010; Daniel Machover: ‘In law Israel has a case to answer’; in:  The Times (Londen) van 3 juni (ingezonden brief)