De mythe van de ‘grens’ van Gaza

Palestijnse demonstranten in de Gazastrook gooien stenen in de richting van een Israelische militaire positie aan de andere kant van de grensomheining, Gazastrook, 8 december 2017. (Ezz Zanoun / Activestills.org)

De benaming ‘Groene Lijn’ versluiert het feit dat de Palestijnen in Gaza niet langer onderdrukt worden buiten de Israelische staat, maar binnen in deze gevangenis worden gekooid.

Amjad Iraqi       17 mei 2018

Palestijnse activisten hebben lange tijd kritiek geuit op het gebruik van het woord “grens” om de wapenstilstandslijn van 1949, die Gaza en Israel scheidt, te beschrijven, de lijn die de demonstranten in de Grote Mars van de Terugkeer met groot gevaar voor hun leven en lichaam probeerden over te steken.

Door de term ‘grens’ te gebruiken, drukt Israel uit dat het gericht schieten op de deelnemers aan de mars deel uitmaakt van zijn legitieme recht om zijn soevereiniteit en veiligheid te verdedigen. Verder beweert het dat het niet langer de Strook bezet en dus geen verantwoordelijkheid draagt ​​voor de voorwaarden ervan, omdat de regering de Joodse nederzettingen in 2005 heeft ontruimd.

Deze argumenten kloppen niet. Israels blokkade en controle over Gaza strekt zich uit van de oostelijke en noordelijke landovergangen tot de Middellandse Zee in het westen, waarbij Egypte het zuiden controleert.

Wat het een ‘grens’ noemt, is eigenlijk een gemilitariseerd netwerk van marineschepen, prikkeldraad, elektronische barrières, dodelijk niemandsland en surveillancesystemen die functioneren als het hek van een openluchtgevangenis.

In juridische termen behoudt Israel de “effectieve controle” over de Strook, inclusief over de beweging van mensen, het luchtruim, de goederenstroom en andere dagelijkse levensbehoeften, en daarom blijft het onder de bezettingsmacht van Israel.

Een Israelisch oorlogsschip nadert een Palestijns vissersbootje, gefotografeerd vanaf de observatieboot Olivia (foto: Rosa Schiano/Civil Peace Service Gaza CPSGAZA)

Internationale mensenrechtengroepen hebben jarenlang de aard van de bezetting van Israël in termen van het internationaal recht gedefinieerd en daarbij gewezen op de verantwoordelijkheid van derden om deze te beëindigen. Een wet is echter alleen wat waard als er de wil is om deze af te dwingen en een halve eeuw later hebben deze inspanningen geen zinvolle resultaten opgeleverd. Het is niet zo dat de wet onjuist is, maar deze is niet bij machte geweest om politieke actie te mobiliseren of het Israelische militaire bewind te verzwakken.

De verwikkelingen van de Palestijnen onderling over de Groene Lijn hebben de zaak verder gecompliceerd. Wij spreken meestal over de militaire bezetting die in 1967 is ontstaan, maar we moeten ons realiseren dat het echte probleem in 1948 ligt.

We wijzen Israel op zijn plicht om zich aan het internationale recht te houden, maar veroordelen de wet omdat hij in de praktijk nutteloos is. We spreken over kolonialisme, bezetting en apartheid om de doorgaande Nakba aan het licht te brengen, maar we komen tot verschillende oplossingen. Deze debatten moeten we voeren, maar ze zaaien ook onduidelijkheid over de prioriteiten van de strijd en het discours.

Israel heeft hiervan gebruik gemaakt en van Gaza een gebied gemaakt dat tegelijkertijd is afgescheiden en onder de controle van Israel valt. Het is het voorportaal van de hel, opgezet om elk antwoord te bieden dat geschikt is om Israel zijn verantwoordelijkheid te ontnemen en geweld te rechtvaardigen. Dit heeft een controversieel, maar niet te ontkennen feit verdoezeld: na 51 jaar kan Gaza nauwelijks meer als “bezet gebied” worden beschreven. Het is nu een afgezonderd, verzwakt en onderworpen deel van Israel; een replica van de districten, townships en reservaten die de inheemse bevolking en gemeenschappen van kleur gevangen hielden in de apartheid van Zuid-Afrika, de Verenigde Staten en andere koloniale regimes. Met andere woorden, Palestijnen worden niet langer onderdrukt buiten de Israelische staat; ze worden binnenin gekooid en wreed behandeld.

Israelische soldaten kijken naar de protesten in Gaza. april 13, 2018. (Oren Ziv / Activestills.org)

De Groene Lijn dient ertoe om dit complexe systeem te verhullen. Net als de feitelijke annexatie van de Westelijke Jordaanoever – waar de groeiende nederzettingen en militaire aanwezigheid van Israel op dezelfde manier een ‘grens’ hebben gevormd – is Gaza effectief opgenomen in het politieke rechtsgebied van Israël.

Hamas wordt, net als de Palestijnse Autoriteit, gezien als een pseudo-regering van ‘vijandige aliens’, maar een die kan worden gecontroleerd in het domein van Israel, zolang het zich maar achter het hek bevindt. De duizenden die deelnemen aan ‘de Mars van de Terugkeer’ zijn geen ‘infiltranten’ die proberen een soevereine staat te doorbreken, maar ontheemde en rechteloze burgers die uit een door de staat gebouwd getto breken. Het leger houdt niet ‘vreemde indringers’ tegen, maar vermoordt en onderdrukt zijn eigen inheemse bevolking.

Deze context is cruciaal om de omvang en de ernst van het Israëlische beleid te begrijpen en om betere manieren te vinden om het onrecht te corrigeren.

Door het masker van de Groene Lijn eraf te halen, kunnen Palestijnen en hun bondgenoten de inspanningen van Israel om Gaza van de Westelijke Jordaanoever te isoleren en de rechten van hun mensen op hun voorouderlijke huizen te ontkennen, ongedaan maken.

Waar Israel banger voor is dan voor een Palestijnse staat, is een Palestijnse bevolking die het niet kan verloochenen. En de mythe dat Gaza “gescheiden” is van Israel, helpt om die angst onder controle te houden. Die mythe moet worden doorbroken en de racistische angst moet worden blootgelegd. Dit zal ook de politieke oplossing onthullen: als de Palestijnen hun onafhankelijkheid niet langs de Groene Lijn kunnen winnen, zullen ze hun volledige gelijkheid daarbuiten eisen. Dat is wat de Mars van de Terugkeer doet.

Bron: +972