10 maart Amsterdam optreden van de pianist van Yarmouk

Bij de promotie van zijn boek ‘De pianist van Yarmouk’ achter de piano van het Centraal Station Amsterdam op 11 januari jongstleden straalde Aeham Ahmad en tegelijk maakte hij duidelijk dat hij nog steeds diep treurt om de vrienden en familie die hij daar in het troosteloos belegerde Palestijnse kamp in Damascus verloor en achterliet.

Wereldwijd bekend werd een You Tube-film van een jongeman die in een groen poloshirt zit te zingen achter een piano midden in een lege straat met aan weerszijden de ruïnes van Assads bombardementen. Zijn gammele piano staat op een kar en hij zingt met een wat hoge stem over het alledaagse leven in Yarmouk.  Eerst zingt hij met vijf of zes bleke, magere vrienden. Maar als ze aandringen op promotie van hun films en op geldelijke beloningen, kapt Aeham ermee. Hij is de laatste om liederen over leed en liefde in Yarmouk te laten corrumperen door de commercie van internet. Na een poosje gaat hij met een groepje kinderen zingen. Dat de kleine Zeinab al zingend wordt neergemaaid door een scherpschutter kan hij zichzelf tot op de dag van vandaag niet vergeven. ‘Wij zijn allemaal beschadigd’, zegt hij.

Twee schrijvers, Sandra Hetzl en Ariel Hauptmeier, tekenden op hoe hij in het overbevolkte Yarmouk opgroeide met pianoles onder de sterke leiding van zijn vader, die Aehams weerzin tegen de pianostudie steeds vindingrijk weet te overwinnen. We leven met hem mee als hij zijn blinde vader bij de hand neemt en een enkele keer ongewild hard laat struikelen. We voelen zijn verveling op de middelbare school, waar onbekwame, onderbetaalde docenten hem niet boeien en hij weet te ontsnappen naar de muziekwinkel van zijn familie waar hij voor het eerst plezier krijgt in de vrijheid en dromen die de muziek hem biedt.

In de zomer van 2011 als hij trouwt, als het leven voor de familie steeds aangenamer wordt omdat de muziekwinkel annex muziekschool van Aeham bloeit, barst de zogenaamde Arabische Lente los en in Syrië groeit de repressie met de dag. Lange tijd weten de Palestijnen zich afzijdig te houden van de revolutie –woordkeuze van Aeham- , die op 15 maart 2011 in Deraa begint. Maar in juli 2012 dringt het geweld ook hun wijken en huizen binnen. In december 2012 staan Assads troepen op het punt Yarmouk te omsingelen. Duizenden inwoners –er woonden ongeveer 150.000 Palestijnen in Yarmouk – vluchten halsoverkop. Aeham, zijn vrouw en ouders maken de keuze om te blijven.

De ongeveer 50.000 achterblijvers wachten de gruwelen van belegering, checkpoints, beschietingen en lege winkels die ons van Yarmouk al te bekend zijn geworden in de iconische foto van duizenden uitgemergelde mensen die opeengedrongen op een noodrantsoen van de URWA hopen.

Het boek is dankzij de uitvergroting van alledaagse gebeurtenissen licht gebleven. De wanhopige situatie van de hoofdpersoon en zijn familie wordt gerelativeerd door deze in de context van allen die Yarmouk zijn, te plaatsen.

Aeham is en blijft een bescheiden man die in een uitzonderlijke situatie te midden van vrienden en familie tot een idool uitgroeit. Hij neemt geen blad voor de mond als hij op onrecht stuit. Hij is geen virtuoos pianist, zeker niet als twee vingers niet meer goed functioneren na een granaatinslag op zijn falafelfrituur. Een meubelmaker zal ze hechten. Hij beseft dat zijn stem niet al te best is, maar zingt om het lijden van allen in Yarmouk te vertolken.

De Pianist van Yarmouk is een ontroerend en sterk boek. Een getuigenis van  allen die geleden hebben en nog elke minuut van de dag lijden in Yarmouk en Syrië.

Aeham Ahmad horen? Zoek via You Tube zijn naam of via zijn website.

Komende zaterdag 10 maart speelt en zingt hij in Amsterdam op Herengracht 470 (zie de agenda). In de Nacht van de Vluchteling op zaterdag 16 juni 2018 gaat hij ook optreden.

Aeham Ahmad, De pianist van Yarmouk, 2018, uitgeverij Atlas Contact, 20 euro (Het is raadzaam de bibliotheek om een exemplaar te vragen). Originele titel: Und die Vogel werden singen,  ISBN 9789045034256