Palestijnse woede zal opvlammen als de tijd daartoe is aangebroken

Het uitstel (inmiddels: afstel) van het bezoek van de Amerikaanse vicepresident Pence aan het Midden-Oosten kan als een reisadvies worden gezien. Zeker na een week onrust in de regio vanwege de erkenning van Trump van Jeruzalem als hoofdstad van Israel.

Tijdens protesten op vrijdag 8 december hebben de Israelische bezettingstroepen vier Palestijnen gedood en er meer dan 250 verwond.  Maar de VS-functionarissen zijn niet bezorgd over Pence’ veiligheid. Voorspellingen over een derde intifada als antwoord op Trumps verklaring zijn in feite voorbarig.

Na tientallen jaren voorkeursbehandeling door de VS van Israel heeft Trump bevestigd wat de Palestijnen al wisten. Sommigen waarderen met tegenzin zijn duidelijkheid. Ze hopen dat hij nu eindelijk de eerdere uitspraken van de VS dat het als onpartijdige bemiddelaar in het oneindige ‘vredesproces’ zal optreden heeft gesmoord. Een ‘vredesproces’ dat alleen ertoe diende om Israel meer tijd te geven de bezetting sterker te verankeren. De Palestijnse woede tegenover Israel en de VS ontsteekt nog niet. Zij bepalen wanneer deze ontsteekt en niet Trump.

De aarzeling in het Witte Huis over het bezoek van de vicepresident heeft te maken met de smerige diplomatieke werkelijkheid die het Witte Huis heeft geschapen. Pence zou het pad naar Trumps lang beloofde vredesplan gladstrijken en de benarde situatie van de christenen in het Midden-Oosten sterker naar buiten brengen. Maar de deur naar beide is hard dichtgeslagen in zijn gezicht. Palestijnse functionarissen hebben verklaard hem te boycotten evenals christelijke leiders in Palestina en Egypte. (…Intussen is het bezoek van Pence afgezegd.)

Het Amerikaans beleid ten aanzien van Jeruzalem betekent een zware klap voor de drie steunpilaren van ‘de Palestijnse staat’: de Palestijnse Autoriteit, de Europese Unie en de Arabische staten. De grootste verliezer is de Palestijnse president Mahmoud Abbas. Washington heeft hem beroofd van de kleren van de keizer: hij is nu hoofd van een Palestijnse regering-in-de wacht, die waarschijnlijk nooit de beschikking al dan niet levensvatbare staat zal worden. De Arabische staten, die de sleutel zouden hebben van een strategie die het kader voor vrede zou scheppen, zijn beroofd van wat voor hen het meest van belang was: Jeruzalem. Egypte deed zijn best Abbas bij te staan bij het opstellen van een VN-veiligheidsresolutie om enige verandering in status van Jeruzalem af te wenden. Maar een onvermijdelijk VS-veto smoorde deze zet.

Europa, dat zich wil voordoen als ‘the good cop’ in vergelijking met vechtersbaas de VS, bleek medeplichtig aan het schurkachtig gedrag van zijn partner. Het dilemma waar Europa voor staat, wordt nog scherper duidelijk door zijn retoriek over mogelijke vrede. Lange tijd is er gewaarschuwd voor het moment dat de twee staten-oplossing onmogelijk zou worden en tijdelijke bezetting zou veranderen in permanente apartheid.

Het hart van de Palestijnse staat is door de wolf verslonden en wat doen Europa en Abbas nu? De tekenen duiden erop dat ze zullen doorgaan alsof er niets is veranderd. Al was het maar uit angst voor het vacuüm nu het zogenaamde vredesproces een lege charade gebleken. Maar juist doen alsof er sprake was van een vredesproces, ketende de Palestijnen aan een illusie. Doorgaan met valse hoop op een staat komt de Palestijnen niet ten goede en creëert meer ruimte voor Israel. (..).

Het is nu aan de Palestijnse Autoriteit, de Arabische staten en Europa om de nieuwe werkelijkheid onder ogen te zien en beleid onafhankelijk van de VS te ontwikkelen. Enkele Palestijnse leiders, onder wie Hanan Ashrawi, begrijpen dit. ‘Trumps zet betekent een nieuw tijdperk. ’, zei ze afgelopen week, ‘Er is geen weg terug.’ Palestijnse doelen en strategieën moeten worden herzien. Maar de druk om terug te keren naar een zogenaamd ‘vredesproces’ zal sterk zijn.

De gewone Palestijn in Jeruzalem zal misschien als eerste de richting aangeven voor de strijd – een strijd die onderkent dat de Palestijnse staat dood en begraven is. De afgelopen jaren hebben steeds meer Palestijnen op grond van hun rechten het Israelisch burgerschap aangevraagd. Israel heeft gedraaid en gedraald om dit toe te kennen, zelfs als het Jeruzalem de ‘verenigde hoofdstad’ noemt.

De Palestijnen moeten Israel, de VS en degenen die dadenloos toekijken, beschamen door de anti-apartheidsstrijd op te pakken in de vorm van geweldloos verzet en burgerlijke ongehoorzaamheid- om gelijke rechten in een en dezelfde staat te krijgen.

Op dit moment komt de Palestijnse woede nauwelijks naar boven. Dat zal pas gebeuren als de Palestijnen zelf het moment gekomen achten. Dan zullen de gevolgen van Trumps wandaden duidelijk worden.

Jonathan Cook in : The National    18 december 2017